Kháng sinh là một loại hóa chất, loại thuốc dùng để điều trị diệt các loại vi khuẩn. Mỗi loại kháng sinh chỉ tác dụng lên một số chủng vi khuẩn nhất định. Người ta hay sử dụng kháng sinh trong việc điều trị các bệnh nhiễm trùng gây ra do vi khuẩn.

Kháng sinh là thuốc thuộc danh mục kê đơn, tức là nếu muốn sử dụng kháng sinh thì người bệnh phải được bác sĩ khám và kê đơn chỉ định dùng. Thế nhưng lâu nay, người dân vẫn có thói quen tự mua thuốc về uống khi thấy cơ thể biểu hiện như: ho, sốt, đau đầu, cảm cúm, tiêu chảy và một số bệnh thông thường khác.

Chị Lưu Thanh Dung, xã Tịnh Ấn Đông, Tp. Quảng Ngãi, cho biết: “Những lúc bị đau đầu hay con tôi bị ho, sốt, chảy nước mũi thì tôi tới tiệm thuốc mua. Tùy theo tình trạng bệnh mà họ bán thuốc có khi bán 2 ngày hoặc 3 ngày. Người ta bán thì mình uống, nếu uống không khỏi thì đi bác sĩ khám”.

Tình trạng lạm dụng kháng sinh, dùng kháng sinh tràn lan, thiếu hiểu biết gây ra hậu quả nguy hiểm, ngày càng có nhiều thuốc kháng sinh bị vi khuẩn kháng lại, tức là thuốc không còn hiệu lực điều trị nữa. Các bệnh nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, hô hấp, bệnh lao phổi, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng vết mổ, các bệnh lây truyền qua đường tình dục và nhiễm khuẩn bệnh viện hiện đang gặp khó khăn trong điều trị do người bệnh dùng kháng sinh bị “nhờn”. Đặc biệt đối với người già, trẻ em và những người có sức khỏe hệ miễn dịch yếu khi mắc bệnh sẽ tăng rủi ro, tăng tỷ lệ tử vong do tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn.

Theo TS.BS Huỳnh Văn Ân, Phó Chủ tịch Hội Hồi sức Cấp cứu TP. HCM – Trưởng khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết: Kháng kháng sinh là tình trạng đề kháng lại loại thuốc điều trị viêm, nhiễm khuẩn của vi khuẩn. Khi đó, vi khuẩn nó sẽ tiết ra những hóa chất, cái enzym chống lại tác dụng điều trị của thuốc và nó tự bảo vệ trước các loại kháng sinh đó.

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng kháng kháng sinh, điển hình như trong quá trình điều trị bệnh lao tại Việt Nam, nhiều bệnh nhân đã tự ý mua thuốc để dùng, hoặc uống thuốc nhưng uống không đều, uống không đúng liều, bỏ điều trị giữa chừng. Hậu quả là Việt Nam đứng thứ 14/27 nước đang chịu ảnh hưởng trực tiếp của lao đa kháng thuốc.

Bác sỹ Nguyễn Bé, Giám đốc Bệnh viện Lao và Bệnh phổi chia sẻ: Mức độ nguy hiểm của lao kháng thuốc thì chúng ta biết bệnh này để lại nhiều hậu quả nặng nề cho gia đình. Nó làm khó khăn hơn cho việc chẩn đoán bệnh và đặc biệt là điều trị bệnh. Việc điều trị thành công đối với bệnh nhân lao đa kháng thuốc là khó hơn rất nhiều so với bệnh nhân lao thường và tỷ lệ tử vong sẽ cao hơn. Đặc biệt, những bệnh lao đa kháng thuốc không được phát hiện và điều trị kịp thời đúng cách thì đây là một nguồn lây lan bệnh nguy hiểm cho những người xung quanh sẽ mắc bệnh nhân lao đa kháng thuốc từ nguồn bệnh này.

Mỗi loại kháng sinh có tác dụng trên một số vi khuẩn nhất định và phát huy hiệu quả tốt nhất tại một số cơ quan nhất định trên cơ thể. Tuy nhiên, do thói quen lạm dụng thuốc kháng sinh, ngành Y tế Việt Nam cũng như trên thế giới đang phải đối đầu với vấn nạn kháng kháng sinh và những hậu quả do nó gây ra. 

Các bệnh nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, hô hấp, bệnh lao phổi, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng vết mổ, các bệnh lây truyền qua đường tình dục và nhiễm khuẩn bệnh viện hiện đang gặp bất lợi ngày càng gặp nhiều khó khăn trong điều trị do nhiều loại kháng sinh bị “nhờn”, không đáp ứng, kéo dài ngày điều trị gây tốn kém. Thậm chí chúng ta còn đối mặt với một loại vi khuẩn mà không có loại kháng sinh nào tiêu diệt được nó khiến bệnh không được kiểm soát, bệnh nhân sẽ bị tử vong hoặc bệnh lý đó có thể lây lan cho cả cộng đồng, Bác sỹ Ân nhấn mạnh.

Để hạn chế sự phát sinh của vi khuẩn kháng kháng sinh, chúng ta cần sử dụng kháng sinh hợp lý. Người bệnh chỉ mua và người bán thuốc chỉ bán thuốc kháng sinh khi có đơn của bác sĩ. Các bác sĩ cũng chỉ định kê đơn kháng sinh chỉ khi thật cần thiết trong quá trình điều trị bệnh./.

  Theo syt.quangngai.gov.vn